Trong số tạp chí khoa học Nature vừa xuất bản, các nhà nghiên cứu tại Đại học Stanford đã công bố một thành tựu mang tính bước ngoặt trong lĩnh vực ứng dụng AI vào vật lý hạt nhân. Bằng cách sử dụng một mô hình neural network quy mô lớn, họ đã mô phỏng hàng tỷ lần các tương tác của plasma bên trong một lò phản ứng tokamak giả lập.
Thông thường, các phương trình vật lý mô tả plasma là vô cùng phức tạp và tốn kém để giải bằng các siêu máy tính truyền thống. Thay vào đó, nhóm nghiên cứu đã huấn luyện AI nhận ra các 'hình mẫu' (patterns) ẩn giấu trong dữ liệu. Kết quả cho thấy AI đã phát hiện ra một quy luật liên kết mới giữa từ trường và tốc độ dòng chảy plasma, vốn chưa từng được các phương trình lý thuyết truyền thống mô tả rõ ràng.
Phát hiện này không chỉ là một khám phá học thuật mà còn mang ý nghĩa thực tiễn to lớn. Nó cho phép các kỹ sư thiết kế các hệ thống nhiệt độ và từ trường chính xác hơn, giúp giữ chân plasma ổn định lâu hơn, một thách thức lớn nhất mà nhân loại phải đối mặt để hiện thực hóa năng lượng nhiệt hạch (năng lượng mặt trời từ Trái Đất).
TS. David Miller, người đứng đầu nhóm nghiên cứu, chia sẻ: 'AI không chỉ là công cụ tính toán nhanh hơn, mà đang bắt đầu hành xử như một người đồng sáng tạo khoa học, nhìn ra những thứ mà trực giác con người không bao giờ ngờ tới.' Nghiên cứu này được kỳ vọng sẽ rút ngắn đáng kể thời gian thử nghiệm vật lý của các lò phản ứng đang được xây dựng tại các quốc gia trên thế giới.