Cuộc tranh luận về bản quyền và sở hữu trí tuệ đối với nội dung do AI tạo ra đang ngày càng nóng bỏng. Một nhóm nghiên cứu tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) vừa công bố một phương pháp đánh dấu số mới, gọi là 'Semantic Watermarking', nhằm giải quyết vấn đề này một cách triệt để. Khác với các phương pháp đánh dấu truyền thống dễ bị xóa bỏ khi chỉnh sửa hình ảnh hoặc văn bản, kỹ thuật mới này nhúng thông tin mã hóa vào chính cấu trúc ngữ nghĩa của nội dung.
Phương pháp hoạt động bằng cách tạo ra một 'mã âm' (aqua mark) vô hình trong các vector embedding của hình ảnh hoặc trong cấu trúc câu của văn bản. Khi nội dung được chỉnh sửa, nén hoặc biến đổi, các thuật toán giải mã vẫn có thể trích xuất được thông tin nguồn gốc với độ tin cậy cao. Trong các thử nghiệm, kỹ thuật này đã chịu được hơn 90% các kỹ thuật tấn công xóa watermark mà vẫn giữ nguyên tính toàn vẹn của nội dung.
Việc áp dụng công nghệ này sẽ giúp các nền tảng nội dung, nhà xuất bản và nghệ sĩ dễ dàng xác định các tác phẩm vi phạm bản quyền, từ đó bảo vệ quyền lợi sáng tạo của họ. Nó cũng cung cấp một cơ chế minh bạch cho người dùng cuối, cho phép họ biết liệu một bức ảnh hoặc bài viết có được tạo ra bởi AI hay không.
Tuy nhiên, việc triển khai rộng rãi công nghệ này đòi hỏi sự hợp tác giữa các nhà phát triển công cụ AI, các nền tảng chia sẻ nội dung và các cơ quan quản lý pháp luật. Các cuộc đàm phán về tiêu chuẩn chung đang diễn ra ráo riết, với kỳ vọng sẽ có một khung pháp lý rõ ràng vào cuối năm nay.